Dołha

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

        Niewielka wieś na wschód od Międzyrzeca Podlaskiego, nad Kanałem Drelowskim.

        Pierwotnie Dołha Wola, w 1580 część dóbr Wortel (Ortel), następnie dóbr Kozierady. W 1585 nabyta do dóbr międzyrzeckich. W II poł. XIX w. i w pocz. XX w. folwark stanowiący część dóbr międzyrzeckich Potockich.

        W pocz. XVI w. fundacja cerkwi przez Czetwertyńskich. Nowa drewniana cerkiew i parafia unicka erygowane w 1604 r. z fundacji Gabriela Tęczyńskiego. Kolejna cerkiew fundowana 1675 r. przez Stanisława Opalińskiego, kolejna murowana z 1766 fundacji Augusta Czartoryskiego. W 1874 zmieniona na prawosławną, w 1919 przejęta na kościół, 1940-44 przekazana przez władze okupacyjne prawosławnym, spalona wraz z wyposażeniem w 1989 (na jej miejscu obecny murowany kościół parafialny p.w. św. Barbary, współczesny budynek z lat 1990-91).

W pd.-wsch. narożniku cmentarza kościelnego dzwonnica z ok. 1766 r. (odbudowana po spaleniu w 1951 r.). Murowana, na planie kwadratu, piętrowa, na wysokim cokole. W dolnej kondygnacji prostokątne płyciny, w górnej półkoliste przeźrocza ujęte szerokimi opaskami, zwieńczona wydatnym gzymsem. W elewacji północnej drzwi. Dach czterospadowy, kryty blachą, zwieńczony krzyżem. Nieopodal kościoła pomnik powstańców poległych w latach 1863-65.

        Na pd.-wsch. od kościoła plebania z XIX/XX. Murowana, otynkowana, na planie prostokąta. Frontem zwrócona na południe. Elewacja frontowa siedmioosiowa, z trójosiową wystawką z trójkątnym frontonem z okrągłym okienkiem, z balkonem o tralkowej balustradzie wspartym na dwóch kolumnach toskańskich. Elewacje boczne dwuosiowe. Elewacja tylna sześcioosiowa z drzwiami na trzeciej osi od zachodu, na skrajnej osi zachodniej dobudowana komórka. Otwory prostokątne. Układ wnętrz dwutraktowy. Dach nad korpusem i wystawką dwuspadowy, kryty blachą.

        Na cmentarzu, założonym w pocz. XIX w. (powiększonym w 1920 r.) nagrobki : Jana i Leokadii Górskich (zm. 1851), Grzegorza Górskiego (proboszcza parafii unickiej Dołha, zm. 1857) i jego syna - analogiczne, klasycystyczne z elementami neogotyku, piaskowcowe, w formie prostopadłościennych steli na cokole, z płycinami zwieńczonymi potrójnymi ostrołukowymi arkadami, zwieńczone wydatnymi gzymsami z akroterionami i krzyżami.

        Na pd.-wsch. od kościoła budynek gospodarczy d. folwarku z I poł. XIX w (obecnie mieści się tu Ośrodek Terapeutyczny Fundacji Pomocy Osobom Uzależnionym i Ich Rodzinom). Murowany, otynkowany. Na planie prostokąta, parterowy. Elewacje wschodnia i zachodnia sześcio-, boczne dwuosiowe. Drzwi w elewacji północnej. Układ wnętrz dwutraktowy, z korytarzem na osi, częściowo przekształcony. Dach wysoki, dwuspadowy, kryty dachówką. *

→ Trasa VII

 

* informacje pochodzą z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006