Huszlew

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

Wieś na pograniczu Równiny Łukowskiej i Wysoczyzny Siedleckiej, na trasie Łosice - Biała Podlaska.

Już na przełomie IX i X wieku w Huszlewie istniał najprawdopodobniej lokalny ośrodek władzy, związany z istniejącym tu grodziskiem obronnym. Położone miedzy Huszlewem a Makarówką w rozwidleniu dwóch strumieni grodzisko nazywane było "Horodysko" lub "Horodzisko". Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1390 roku, kiedy to Abraham Chamiec herbu Gryf otrzymuje od Władysława Jagiełły włości, wśród których znajduje się Huszlew. Początkowo włości huszlewskie należały do klucza woźnickiego, później usamodzielniły się. Właścicielami Huszlewa w latach 1726-1944 byli Książęta Woronieccy, herbu Korybut.

Podczas okupacji niemieckiej rejon Huszlewa był terenem ożywionej działalności oddziału partyzanckiego 34 Pułku Piechoty AK mjr Stefana Wyrzykowskiego ps. "Zenon". Około 3 km od Huszlewa 30.4.1944 r. miała miejsce słynna bitwa, podczas której partyzanci zlikwidowali niemiecką ekipę radiolokacyjną wraz z towarzyszącymi jej formacjami żandarmerii i SS.

        Pierwotny kościół drewniany ufundowany w 1666 r. (przez Annę Marię z Opalińskich i Wojciecha Emeryka Mleczko, wojewodę podlaskiego, starostę łosickiego), przeniesiony ok. 1700 do Mostowa. Kolejny drewniany zbudowany 1705 lub 1735 staraniem Anny z Wyrozębskich i Franciszka Korybut Woronieckiego, spalony 1858. Obecny kościół parafialny (parafia od 1666 r.) p.w. św. Antoniego zbudowany w latach 1859-67 kosztem Jeremiego Woronieckiego; murowany, neogotycki. Fasada świątyni posiada trójkątny, obramowany pinaklami szczyt (zwieńczony niską wieżyczką z sygnaturką), który dodatkowo ozdabia duża rozeta nad wejściem.

        Ołtarze neogotyckie wykonane 1868 przez Januarego Buchwalda: w głównym obraz św. Wojciecha  Bpa z ok. poł. XIX w.; w lewym obrazy: św. Antoniego Padewskiego (barokowy, XVII/XVIII w., w sukience z haftem z tegoż okresu przeaplikowanym na nowy aksamit, z koronami i dwoma aniołkami z blachy srebrnej, XVIII w.); kilkanaście wotów srebrnych XVII-XIX w.; na zasuwie obraz św. Jana Nepomucena mal. Józef Buchbinder, 1897; w prawym obraz św. Anny nauczającej Marię, mal. Józef Buchbinder 1897. Stara kropielnica granitowa. Sześć lichtarzy drewnianych do katafalku z XVIII w. Obraz Matki Boskiej Różańcowej ze św. Dominikiem i św. Różą z Limy, XVIII w. Kielichy: gładki, XVII/XVIII w.; gładki, XVIII w., odnawiany 1946; barokowy, XVIII w., z plakietkami z przedstawieniami śś. Antoniego i Franciszka, z zatartą datą i napisem oraz puncą nie rozwiązaną H T lub I  I T. Puszka wczesnobarokowa z ok. poł. XVIII w, z grupą Ukrzyżowania w zwieńczeniu. Epitafium Barbary z Cieszkowskich Woronieckiej (zm. 1831), z czarnego marmuru. Ornaty: z tkaniny, z II poł. XVIII w.; z kolumną z tkaniny obiciowej, z pocz. XIX w. Rytuał, Braniewo 1733, w nowej oprawie. W archiwum parafialnym m.in. księgi metrykalne od 1679. Przed kościołem ciekawa neogotycka arkadowa brama-dzwonnica z dwiema wieżyczkami, z 1860 r.

        W centrum wsi, we wschodniej części założenia parkowego (na niewielkim wzniesieniu) znajduje dwór zbudowany dla Woronieckich w XVIII/XIX w., zdewastowany po 1945, zabezpieczony i częściowo restaurowany 1958-60. Klasycystyczny, murowany z cegły, tynkowany. Parterowy z piętrową częścią środkową, podpiwniczony. Na rzucie prostokąta, dziewięcioosiowy z portykiem od frontu i ryzalitem od tyłu. Wnętrze o układzie dwutraktowym z sienią pośrodku i klatką schodową, za którą salon o ściętych narożnikach. Portyk o dwóch parach kolumn toskańskich w wielkim porządku, zwieńczony trójkątnym frontonem z okulusem; wejście zamknięte półkoliście w boniowanym obramieniu, nad nim okno. Ryzalit boniowany na narożach, w przyziemiu wejście trójprzęsłowe typu serliany; w górnej kondygnacji porte-fentre z pilastrami toskańskimi po bokach; w zwieńczeniu ryzalitu attyka przerwana trójkątnym frontonem z okulusem. Skrajne osie elewacji ujęte boniowanymi pilastrami. Dach czterospadowy, kryty gontem.*

Wokół pozostałości parku krajobrazowego z XIX w. Za dworem ruiny oranżerii z XIX w., na pd.-zach. od dworu - zabudowania folwarczne, stajnie oraz ciekawy architektonicznie spichlerz o kształcie przysadzistej neogotyckiej wieży. Łagodny stok prowadzi od progu rezydencji do sporego stawu z wysepką.*

        Do niedawna na pn.-wsch. od  wsi znajdowało się grodzisko średniowieczne z pierwszej poł. IX w., ponownie użytkowane w pierwszej połowie XI w. (podwójna linia wałów o rozpiętości 130x115 m, o wysokości do 2 m, pod grodziskiem rozległe osady przygrodowe, pochodzące z VIII-XI w.), jednak zostało zniszczone przez miejscowych rolników...

Na  pd. od Huszlewa pomnik z II WŚ, upamiętniający wspomnianą zwycięską bitwę oddziałów AK.
 

   

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat łosicki" Tom X, Zeszyt 6, opr. I. Galicka, H. Sygietyńska i D. Kaczmarzyk, r. 1965

 

W sieci

Huszlew

- strona gminy Huszlew