Koroszczyn

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

        Wieś położona na skraju Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, założona w I poł. XV w. Pierwotnie zwana Koroszczyno, Koroszczyce. W XV w. własność Taluszkowiczów, następnie Tworjana Dremlika, wojskiego brzesko-litewskiego i jego braci, od 1516 Hrehorego Stanisławowicza Ościka (Ostika), wojewody trockiego. 1525 sprzedana przez jego syna Hrehorego Bohdanowi Bohowitynowiczowi. Po 1528 własność jego córki Maryny, zamężnej z kniaziem Iwanem Dymitriewiczem Szujskim, następnie z Piotrem Gnojeńskim. Do końca XVIII w. własność Szujskich (którzy w 1572 r. ufundowali tu cerkiew p.w. Narodzenia N. P. Marii, następnie unicką, 1778 odrestaurowaną, obecnie nieistniejącą). 1775 w posiadaniu Szujskiej, starościny zahalskiej, XVIII/XIX w. należała do Łopuskiego, potem jego córki, zamężnej z Bockiem, bankierem krakowskim. Od 1836 własność Kuczyńskich, m.in. do 1944 Leona Kuczyńskiego. Do ok. 1965 istniał drewniany dwór z I poł. XVIII w.

        We wsi murowany dwór wzniesiony ok. 1860 dla Kuczyńskich, wg. wzorcowego projektu z 1860 na "dom obywatelski" znanego architekta Henryka Marconiego. Po 1870 wzniesiona oficyna, między 1912 a 1934 nieznacznie przekształcone elewacje, usunięta dekoracja rzeźbiarska oraz nisze z rzeźbami w elewacji frontowej, w czasie II WŚ częściowo przekształcone wnętrza oraz zniesiony taras przy salonie w elewacji ogrodowej. 1944 zdewastowany, 1945 "własność" PGR, remontowany 1973-74, w 1997 odzyskany przez Teresę Kuczyńską, 2000 remont wnętrz.

Neorenesansowy, w typie nieregularnej willi włoskiej. Frontem zwrócony na południe. Murowany z cegły, otynkowany. Na rzucie zbliżonym do litery H. Złożony z parterowego pięcioosiowego korpusu z piętrową, dwuosiową częścią wschodnia, przy której od wschodu ganek i z poprzecznego, także piętrowego, nieco wyższego trójosiowego skrzydła zachodniego, z parterowym półkolistym ryzalitem od południa. Podpiwniczony, układ wnętrz nieregularny, w korpusie dwutraktowy. W pomieszczeniach parteru stropy kasetonowe. Na parterze skrzydła zachodniego wielki salon z półkolistym zamknięciem od południa (gdzie pierwotnie oranżeria), wydzielonym parami toskańskich kolumn i przyściennych filarów. W korpusie od frontu filarowa loggia i w czwartej osi wejście w głębokiej arkadowej wnęce. Okna prostokątne, w skrzydle zachodnim w opaskach tynkowych, w ryzalicie zamknięte półkoliście, na piętrze potrójne, o układzie serliany. Elewacja ogrodowa z dwuosiowym ryzalitem wschodnim i trójosiowym zachodnim. W elewacji wschodniej ganek otwarty półkolistymi arkadami wspartymi na filarach. Dachy dwuspadowe, o wysuniętych okapach wspartych na drewnianych kroksztynach. Od frontu na piętrze ryzalitu zachodniego po obu stronach okien płaskorzeźby uskrzydlonych fam z puttami, klasycystyczne, wykonane w narzucie.*

        Park o charakterze krajobrazowym z II poł. XIX w.w, z podjazdem i małym gazonem od frontu, z okazami starych lip, świerków, akacji (zdewastowany). Murowana rządcówka z 2 poł. XIX w, oraz dawna murowana lodownia. Na terenie zespołu dworskiego cmentarz rodowy dawnych właścicieli Koroszczyna.

        Poza tym we wsi obelisk, odsłonięty w 20-stą rocznicę odzyskania niepodległości, tj. 11.11.1938 r. Natomiast na południe od wsi ziemno-murowany fort twierdzy brzeskiej z końca XIX w. Na zachód - terminal celny.

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006

 

W sieci

Koroszczyn

- strona Terminalu Samochodowego w Koroszczynie