Huszcza

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

 

        Wzmiankowana od XVI w. jako własność bojarów putnych. Dawny zaścianek szlachecki, sięgający czasów Zygmunta Augusta, zasiedlony przez drobna szlachtę mazurską. W 1570 notowany tu młyn. Podczas powstania styczniowego miejscowa ludność wzięła czynny udział w walkach. Miejscowość pojawia się w sienkiewiczowskiej trylogii, w tomie "Ogniem i mieczem", w opowieści Rzędziana.

        Kościół wzmiankowany w 1583. Kolejny drewniany wzmiankowany 1662. Parafia erygowana 1659, przejściowo (od 1717) afiliowana do kodeńskiej. 1772 kościół spłonął. Kolejny drewniany wzniesiony 1811 staraniem ks. Franciszka Brodzickiego, 1885 zamknięty wraz z kasatą parafii, reaktywowanej w 1905. Spalony w 1915. Funkcję kościoła pełniła wówczas kaplica cmentarna p.w. Matki Boskiej Bolesnej, wzniesiona w 1856 staraniem ks. Walentego Nawrockiego; kaplica ta spłonęła w 1994 (obecnie w jej miejscu współczesna murowana). Obecny kościół parafialny p.w. Trójcy Św. wznoszony od. 1938, ukończony i konsekrowany w 1949. Murowany z cegły, trójnawowy.

        Ołtarze, ambona i chrzcielnica neogotyckie, przed 1949, wyk. Franciszek Maksymiuk. Dwa konfesjonały, eklektyczne, II ćw. XX w. Feretrony neobarokowe po 1905, z obrazami z początku XX w.: św. Antoni z Dzieciątkiem i Matka Boska Różańcowa ze św. Dominikiem; Wskrzeszenie Piotrowina i Immaculata; św. Franciszek i św. Maria Magdalena; Matka Boska Szkaplerzna i św. Rafał; neogotyckie po 1905, z obrazami: św. Michał Archanioł i Matka Boska Częstochowska; śś. Franciszek Seraficki i Teresa od Dzieciątka Jezus. Kredencja eklektyczna, II ćw. XX w. Obrazy: św. Jerzy walczący ze smokiem, I poł. XIX w., silnie przemalowany; Trójca Św., 1951, mal. Antoni Michalak. Krucyfiks, XIX w., ludowy, w tradycji barokowej. Monstrancje: barokowa, I ćw. XVIII w., o wykrojowej, gładkiej stopie, trzonie z gruszkowym nodusem i esowatymi ramionami, na których odlewane figurki klęczących aniołów, kolista gloria zwieńczona koroną trzymaną przez putta; neobarokowa po 1935, z cechą warszawskiej wytwórni Adam Nagalski. Kielichy: neorenesansowy, 1906, ofiarowany przez Konrada, Jana i Teklę Najdychorów oraz Mariannę Parolukowicz, z cechą firmy Berger-Nesme  z Lyonu z lat 1889-1924 i eksportową francuską, na stopie emaliowane plakietki z popiersiami Chrystusa, Marii, św. Piotra i św. Józefa; neogotycki z datą 1919, z cechami warszawskiej firmy T[eodor] Werner i Ska na czaszy i firmy Norblin na stopie. Puszka neoklasycystyczna, z datą 1935 i cechą warszawskiej wytwórni Adam Nagalski, z inskrypcją dotyczącą ofiarowania przez Justynę Pańczuk. Relikwiarze: dwa barkowe z elementami regencji, I poł. XVIII w., pochodzące z kościoła św. Anny w Kodniu, drewniane, trzymane przez aniołki kartusze ujęte wolutami, z wygiętym odcinkowo gzymsem z fryzem kostkowym, na którym wazy i kosz kwiatowy; Krzyża Św., eklektyczny, koniec XIX w. Krzyże ołtarzowe neobarokowe, XIX/XX w.: z cechą warszawskiej firmy Norblin; z cechą warszawskiej firmy Fraget. Krzyż procesyjny, pocz. XX w., z cechą warszawskiej firmy Norblin. 22 lichtarze neobarokowe, XIX/XX w., z cechami wytwórni Norblin. Lampa wieczna, eklektyczna, pocz. XX w., mosiężna, zwieńczona pasem lilii, na korpusie odlewane plakiety z herbami Polski, Litwy i Rusi. Ornaty: biały, neogotycki, pocz. XX w., z krzyżową tkaną kolumną z przedstawieniami Ecce Homo oraz kielicha z hostią w glorii promienistej adorowanego przez klęczące anioły; czerwone: kolumna z błękitnego broszowanego rypsu, II ćw.  XVIII w., o wielkoraportowym wzorze z motywem koronkowej wstęgi i kwiatów, boki z gładkiego, czerwonego aksamitu; z listew z rosyjskiego brokatu, II poł. XIX w. kolumna z motywem wici z kwiatami ostu, boki z motywem palmet i rozetek; fioletowy, XIX/XX w., z rosyjskiego brokatu ze złotą krzyżową kolumną, z motywem grubej liściastej wici i hierogramem IHS na skrzyżowaniu ramion, z napisem dot. ofiarowania przez Jana i Ludwikę z Namolników Głowackich. Kapa czerwona, reperowana 1909 staraniem ks. Marcelego Glinki, wówczas dodany kaptur i preteksta, haft płaski złotem na atłasie, na płacie z pocz. XVIII w., o wzorze wici tworzącej owalne pola, w których goździki, tulipany i kłosy na cienkich łodygach, na pretekście wić o kolistych zwojach, na kapturze Baranek Apokaliptyczny.

        Na cmentarzu kościelnym nagrobki: Rocha Maniszewicza (zm. 1866), granitowy postument zwieńczony krzyżem; rodziny Zubelewiczów ok. 1870, żeliwny neogotycki krzyż na postumencie z piaskowca; trzy stele z piaskowca: Józefa Kuszelewskiego (zm. 1876); Seweryna Grabowskiego (zm. 1882), dziedzica dóbr Koszoły; Marianny z Mańkowskich Izdebskiej (zm. 1882).*

 

* informacje pochodzą z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006