Polatycze

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

 

        Niewielka wieś położona na pd.-zach. od Terespola. W XVI w. wieś w dobrach królewskich Kobylany, 1565 odnotowana w składzie starostwa brzeskiego, następnie w dobrach błotkowskich, później do 1794 terespolskich. Wieś notowana w 1827, 1886 folwark oddzielony od dóbr Kobylany, 1905 własność Judki Appela.

        Na niewielkim wzgórku pośród łąk, znajduje się pomnik upamiętniający miejsce bitwy z czasów powstania kościuszkowskiego. Polskie oddziały gen. Karola Sierakowskiego (biografia) zostały tam 19 września 1794 r. pokonane przez wojska rosyjskie pod wodzą Aleksandra Suworowa. Obelisk wzniesiony zapewne w 1894 r., na kwadratowym nasypie, wokół którego pierwotnie jako słupki stało sześć luf armatnich (działa wycofane z twierdzy brzeskiej, obecnie stoją w parku radziwiłłowskim w Białej Podlaskiej przed Muzeum), zastąpionych słupkami betonowymi. Wykonany z szarego szlifowanego granitu, o ściętych narożach, na wysokim cokole z dwóch prostopadłościennych bloków na kwadratowej, sfazowanej bazie. W górnym bloku cokołu półkoliście zamknięte płyciny, gdzie pierwotnie zapewne płyty z inskrypcjami. Na obelisku od pn. i pd. inicjały Mikołaja II i Katarzyny II pod koronami cesarskimi. Od wschodu napis z lat 20-tych XX w. ku czci poległych żołnierzy polskich i radzieckich.*

        Opis bitwy znajdziemy w przewodniku "Polska egzotyczna" Grzegorza Rąkowskiego: "Oddziały gen. Sierakowskiego, wycofujące się z Polesia, były ścigane przez korpus Aleksandra Suworowa. Wobec obsadzenia przez Polaków mostu w Brześciu oddziały rosyjskie 19 września rano przeprawiły się przez Bug poniżej i powyżej miasta (...). Sierakowski zarządził odwrót, lecz nie zdołał oderwać się od przeciwnika. Główne uderzenie Rosjan spadło na ariergardę [oddział ubezpieczający, maszerujący z tyłu za głównymi siłami ugrupowania marszowego :) - przyp. A.Ł]. Oddziały polskie poszły w rozsypkę i rozpoczęły bezładną ucieczkę. W pewnym momencie doszło nawet do otoczenia Polaków przez kawalerię rosyjską pod Dobryniem. Sierakowski zdołał jednak przebić się przez bagna nad Krzną i ostrzeliwując się, wycofał pospiesznie swe oddziały w kierunku Janowa Podlaskiego. Oto fragment jego relacji z raportu przesłanego Kościuszce (cyt. za B. Szydlerem, Powstanie Kościuszkowskie 1794):

        " I tak przymuszony zostałem najfatalniejszą przez błota przedsięwziąć rejteradę, a armaty cztery, które miałem, zagwoździć i potopić musiałem. Nie bez znacznej straty przebrnęliśmy na koniec przez to przepaściste błoto, gdyż w tysiąc tylko piechoty i z szwadronem gwardii konnej przemaszerowałem ku Janowowi, ostrzegłszy wprzód gen. Kniaziewicza, żeby nie do Białej, lecz do Janowa zmierzał. W tym ostatnim marszu, któregom ledwie o trzeciej z rana dopełnił, padło mi 300 piechoty niezmiernie tego dnia trudami znużonej, tak żem się w Janowie z gen. Kniaziewiczem złączył nie mając jak 700 głów piechoty"

        Straty Sierakowskiego w starciu pod Terespolem były bardzo znaczne, sięgające kilkuset zabitych i rannych. Po stronie polskiej w bitwie wyróżnił się niejaki... porucznik Kloss."

→ Trasa "Szlakiem podlaskich fortów"

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006