Malowa Góra

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

        Wieś nad Krzną założona przed 1464 r.  Wzmiankowana  w 1451 jako własność Szczyttów, w XVII w. Hieronima Irzykowicza, w latach 60-tych XVIII w. Jana Jerzego Fleminga, 1775 Czartoryskich w dobrach terespolskich, po 1830 wykupiona od Konstantego Adama Czartoryskiego przez Skarb Państwa, dzierżawiona 1828-32 przez Macieja Józefowicza, 1838-50 Rafała Rubinowicza, 1850-62 Gustawa Stopczyńskiego.

        We wsi okazały, neogotycki, murowany kościół parafialny p.w. Przemienienia Pańskiego wzniesiony wg. projektu  J. P. Dziekońskiego w l. 1906-1909.

        W kaplicy malowidła ścienne, zapewne po 1922, nad ołtarzem anioł trzymający koronę, na trzonach półkolumn i glifach okien: motywy floralne i hierogramy Marii. Wyposażenie neogotyckie, po 1909: 1. ołtarz główny, fundacji Lubomia Dymszy, właściciela Nepli, wyk. firma Turewicz et Co. z Chełma, w polu głównym obraz Przemienienie Pańskie wg. Rafaela, fundacji generałowej Eugenii Kierbedziowej z Nepli, zakupiony we Włoszech, w zwieńczeniu Bój Ojciec, tondo; 2-3 ołtarze boczne: lewy, 1933, z obrazami: św. Teresa od Dzieciątka Jezus, sygn. Józef Bołtuć z Nowogródka, fundacji Leona Kuczyńskiego, właściciela Koroszczyna i obraz św. Izydor; - prawy, 1911, z rzeźbami śś. Wojciech i Mikołaj i obrazami: Matka Boska Częstochowska, mal. Turewicz i św. Józef (na zasuwie); 4. Ambona, fundacji Karola Karpińskiego, właściciela dóbr Kołczyn; 5. prospekt organowy, 1928, instrument warszawskiej firmy Władysław Kamiński; 6. stalle, podzielone ok. 1970 na ławki i stalle; 7. konfesjonał; 8. feretron z obrazami Immaculaty i Dobrego Pasterza. Stacje Drogi Krzyżowej , po 1909. Rzeźby: św. Jan Nepomucen, o charakterze barokowym, XIX w.; krucyfiks, o charakterze barokowym, 1929. Monstrancja, neogotycka, 1910, wg. inskrypcji ofiarowana przez Borysewiczów, z owalną sześciolistną stopą z motywem rybich pęcherzy, spłaszczonym kulistym nodusem z rautami oraz wieżyczkową glorią, ujętą w trójkątne skrzydła z ażurowej wici akantowej.

        W pobliżu murowana plebania zbudowana w latach 1912-13 i dawny drewniany dom parafialny z końca XIX w. oraz cmentarz przykościelny z XV w. Plebania w stylu dworkowym, murowana z cegły, otynkowana. Na planie prostokąta, elewacje frontowa i tylna siedmioosiowe z czterokolumnowymi portykami, boczne trójosiowe. Wnętrze dwutraktowe, w pokojach sufity na fasetach, zachowane piece.

        Na pd.-wsch. krańcu wsi zabytkowy cmentarz rzymskokatolicki z drewnianą kaplicą z końca XVIII w. Dawna dzwonnica, przeniesiona w 1906 na cmentarz, po 1910 zmiana dachu, w latach 60-tych XX w. nowy szalunek i okna. Konstrukcji słupowo-ramowej, oszalowana. Na planie kwadratu, dwukondygnacyjna, węższa górna kondygnacja ośmioboczna. W elewacji południowej drzwi, w bocznych trójkątne okna. Dach ostrosłupowy, kryty blachą. Na cmentarzu kilka nagrobków żeliwnych z II poł. XIX w. oraz nagrobek Szymona Laszkiewicza, właściciela dóbr Kobylany (zm. 1894), z czarnego marmuru, w formie krzyża na wysokim postumencie.

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006