Opole

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

 

        Wieś na południe od Wisznic. Razem z pobliskim Podedwórzem tworzy wspólne terytorium osadnicze i poniższy opis historii Opola dotyczy również tamtej miejscowości (w opisie Podedwórza patrz m.in. opis dawnego kościoła parafialnego i dworu).

        Przypuszczalnie w średniowieczu gród i osada położona na terenie nizinno-bagiennym, wśród rozlewisk rzeczki Zielawy. Przez wieś przechodził lokalny szlak komunikacyjny wzdłuż Zielawy, jako odnoga głównego traktu handlowego, zwanego bużańskim. Sprzyjało to rozwojowi grodu jak i sprawnemu funkcjonowaniu w XI-XIII w. centrum osadniczego. Od XVI w. do 1756 własność Kopciów, w tym okresie posiadało cerkiew. Parafia istniała w 1630. W roku 1643 drewniany kościół i parafia zostały erygowano przez Aleksandra Ludwika Kopcia, kasztelana brzeskiego. W XVIII w. Sierakowskich (herbu Dołęga?), z których rąk wieś przeszła w pocz. XIX w. do Szlubowskich, 1874 Zaleskich, od ok. 1880 Zabiełły. W części zachodniej (dzisiejsze Podedwórze) ślady założenia szachownicowego, z kościołem przy głównym skrzyżowaniu dróg oraz dworem (zniszczonym w 1945) w najwyższym punkcie, na pn.-zach. krańcu; w części wschodniej ulicówka z nowym kościołem parafialnym. Zabudowa typu wiejskiego, przeważnie luźna, szczytowa, drewniana i murowana, z XIX/XX w. i XX w. (opis z roku 1975). W pobliżu dawnego kościoła parafialnego i dworu istniała cerkiew, początkowo prawosławna, o erekcji odnowionej w 1511, od końca XVI w. unicka, od 1875 ponownie prawosławna; cerkiew z II poł. XVII spalona w 1763, następna z 1821, również drewniana, rozebrana po 1890.

       Dziś istnieje tu neogotycki kościół parafialny, murowany, p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego. Został zbudowany w latach 1911-1914. W nowych ołtarzach bocznych obrazy: Matka Boska z Dzieciątkiem, zapewne XVI w., w sukience barokowej drewnianej z pocz. XVIII w. i główkami czterech serafinów w narożach oraz girlandami kwiatowymi; św. Antoni Padewski z Dzieciątkiem, XVII/XVIII w., zapewne obcięty. Pozytyw barokowy, XVIII w., z mechanizmem i aparatem dźwiękowym zabytkowym. Feretron o charakterze barokowym z I poł. XIX w. Monstrancja regencyjna, II ćw.. lub ok. poł. XVIII w., wysadzana sztucznymi kamieniami, z figurkami: św. biskupa (Mikołaja?) podtrzymującego glorię oraz puttów i Gołębicy Ducha Św. przy koronie w zwieńczeniu. Kielichy: późnorenesansowy, I tercja XVII w. z rytym na czaszy herbem nieodczytanym i literami P.T.; zapewne II ćw. XVIII w., z nodusem i czaszą gładką. Ornaty: późnobarokowe: z kolumną haftowaną XVIII w. i bokami z tkaniny broszowanej I poł. XVIII w.; z tkanin broszowanych ok. poł. XVIII w.; z kolumną broszowaną rokokową ok. poł. XVIII w. oraz bokami z aksamitu; neogotycki 1869 fundacji Andrzeja i Justyny Szczepaniaków. Kapa ok. poł. XIX w., częściowo haftowana.*

        Nieopodal kościoła cmentarz, z zachowanymi głównie we wschodniej części ciekawymi nagrobkami z XIX i pocz. XX w. (część prawosławna). Z zabytków budownictwa drewnianego pozostały domy mieszkalne, pochodzące z końca XIX w.

        Przez wieś biegnie jedna ze ścieżek rowerowych zaczynających się w Podedwórzu.

 

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat włodawski" Tom VIII, Zeszyt 18, opr. J. Rutkowska i E. Smulikowska