Polubicze

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

 

        Wieś na skraju Równinie Parczewskiej, na pd.-zach. od Wisznic. W 1503 dobra nadane Wasylowi Połubińskiemu, w 1905 należały do Alfreda Mierzeńskiego.

        Drewniana kaplica unicka zbudowana w 1812, filia parafii Horodyszcze, rozebrana w 1919. Parafia katolicka p.w. św. Jana Ewangelisty erygowana w 1919 r., istniejący tu kościół wzniesiony został w 1922 (adaptowany z rozebranej cerkwi unickiej Podedwórza). 1948 nadbudowa wież, remonty 1957, 1971 i 1981. Drewniany, konstrukcji zrębowej z lisicami, oszalowany, na podmurówce. Orientowany, pseudobazylikowy, trójnawowy. Na planie wydłużonego prostokąta, z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie, ujętym prostokątnymi, piętrowymi zakrystiami równymi wysokością korpusowi. Wnętrze kryte stropami: nawa główna i prezbiterium kolebkowym, nieco obniżonym nad zamknięciem, nawy boczne, zakrystia i kruchta płaskimi. Nawy boczne wydzielone pięcioma parami arkad na słupach o wysokich, czworobocznych, zwężających się ku górze cokołach i płaskich trójkątnych głowicach z rzeźbionym motywem tzw. zakopiańskiego słońca. Chór wsparty na dwóch kwadratowych filarach, z pełnym parapetem z profilowanym gzymsem, dołem w części środkowej kruchta, po bokach składzik i schody na chór. Okna zamknięte półkoliście, w profilowanych opaskach. Fasada dwuwieżowa, trójosiowa, z wysokim trójkątnym szczytem wydzielonym okapowym daszkiem. Na osi skrzydłowe drzwi, powyżej nadwieszony trójkątny szczycik z krzyżem otoczonym promieniami oraz zaślepione półkoliste okno wypełnione koncentrycznie zbiegającymi się promieniami, na jego wysokości w osiach skrajnych okna. W szczycie ślepy okulus w promienistej glorii. Wieże na planie kwadratu, dwukondygnacyjne, dołem wtopione, obite blachą. Dachy dwuspadowe, na wieżach namiotowe, kryte blachą. Na kalenicy korpusu od wschodu czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę.

        Ołtarze neobarokowe, ok. 1948, wyk. Franciszek Maksymiuk. Organy, o prospekcie eklektycznym, 1936, warszawskiej wytwórni Zygmunta Kamińskiego. Chrzcielnica drewniana, 1922, wyk. Rożnowicz. Dwa konfesjonały, wyk. Rożnowicz, 1922, z motywem tzw. zakopiańskiego słońca w szczycie zaplecka. Feretrony pocerkiewne, II poł. XIX w., z bordiurą plecionkową i mal. na poprzednich obrazach, sygn. H. Polakowa: Stygmatyzacja św. Franciszka z Asyżu i św. Józef z Dzieciątkiem, 1928; św. Piotr i Matka Boska Częstochowska; św. Jan Ewangelista i Najśw. Serce Marii, 1927; św. Teresa od Dzieciątka Jezus i Najśw. Serce Jezusa, 1927; neobarokowy, II poł. XIX w., z płaskorzeźbami śś. Stanisław bp i Stanisław Kostka. Obrazy: Salome z głowa św. Jana Chrzciciela, I poł. XIX w., prymitywny; św. Jan Ewangelista, z datą 1804; Matka Boska z Dzieciątkiem, XIX w,; Matka Boska Częstochowska, II poł. XIX w., malowany na desce, darowany po 1921 przez rodzinę Tomasza i Józefa Kossowskich, zesłańców na Sybir; Salvator Mundi, XIX w.; Matka Boska Królowa Apostołów, 1920, sygn. F. Stelmaski; Widok kościoła w Polubiczach, 1928, sygn. H. Polakowa; Ołtarz główny kościoła w Polubiczach, 1928, sygn. H. Polakowa. Rzeźby: VI stacja Drogi Krzyżowej, barokowa, IV ćw. XVII w., zapewne Śląsk, przywieziona po 1945 z Opola, płaskorzeźbiona, prostokąt zamknięty półkoliście, ujęty rzeźbioną ramą z motywem palmet, wtórnie pomalowany olejno; św. Sebastian, koniec XVII w., zapewne Śląsk, przywieziona po 1945 z Opola, z wtórną polichromią olejną. Krucyfiksy: dwa późnobarokowe, II poł. XVIII w.; w tradycji barokowej, XIX w. Monstrancja eklektyczna, II ćw. XX w. Kielich barokowy, II poł. XVIII w., z cechą kontrybucyjną austriacką z lat 1806-07, gładki, z koszyczkiem o ząbkowanym brzegu. Relikwiarz neorokokowy, XX w. Medal brązowy, 1874, Paryż, wybity z inicjatywy Józefa Barwińskiego, pseud. "Nadbużanin", właściciela Dubowa, na awersie przedstawienia krzyża z Arma Christi i potrójne godło Rzeczypospolitej w otoku z inskrypcją: "Braciom Rusinom pomordowanym przez carat Moskiewski za wierność dla Kościoła i Polski 1874", na rewersie inskrypcja "Województwo podlaskie i lubelskie Polubicze - Drelów - Pratulin".

        Plebania z ok. 1919, drewniana, piętrowa, podpiwniczona, na planie prostokąta. Układ wnętrz dwutraktowy, z sienią na osi. Figura N. P. Marii Niepokalanie Poczętej, w tradycji art-deco, ok. 1948, proj. Franciszek Dragan, betonowa. Kapliczka przydrożna z XIX w., murowana, otynkowana, na planie kwadratu, dwukondygnacyjna, zwieńczona czterospadowym daszkiem z krzyżem, w drugiej kondygnacji zamknięte odcinkowo otwory, w dolnej od frontu kwadratowa wnęka. Wewnątrz rzeźba św. Jana Nepomucena, XIX w., w tradycji barokowej.*

        Na pograniczu Polubicz i pobliskich Polubicz Dworskich (które tworzą wspólne terytorium osadnicze) założenie pałacowe z II poł. XIX w., które zajmuje 6 ha powierzchni. Budynki gospodarcze zostały zniszczone. Resztki założenie kompozycyjnego z poł. XIX w. zachowane na powierzchni 3 ha mają charakter parku krajobrazowego. Ciąg drzew, głównie świerków, ogranicza zasięg przestrzenny dawnego ośrodka dworskiego. Do murowanego, mocno zdewastowanego dworu z końca XIX w. prowadzi aleja kasztanowa. Drzewostan parku jest silnie zdewastowany i skupia się w pobliżu dworu. Własność Skarbu Państwa użytkowana przez RSP.

 

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006