Rokitno

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

Staropolska wieś królewska na Równinie Łukowskiej, notowana już w poł. XV w. i należąca dawniej do klucza kijowieckiego w ekonomii brzeskiej. 1726 własność królewska, 1775 i 1790 dożywotnia dzierżawa Sosnowskich.

Uposażenie parafii unickiej potwierdzone przez Augusta II w 1699. 1704 wzniesiona nowa cerkiew z fundacji Trochima Zachora (Trofima Zahora?), rozebrana w 1859. Zachowana do dziś dawna cerkiew unicka wzniesiona została w latach 1852-59. Po 1874 przejęta na cerkiew prawosławną, po 1918 kościół. Parafia p.w. Trójcy Św. ustanowiona w 1919. Remontowany w 1999

        Orientowany, drewniany, konstrukcji zrębowej, oszalowany, na podmurówce z cegły. Na planie krzyża. Prezbiterium ujęte kwadratowymi zakrystiami, nawa poprzedzona kwadratową kruchtą, nad którą dwukondygnacyjna, kwadratowa wieża. Wnętrze kryte stropem, nad nawą ze ślepą, odeskowaną kopułą, nad chórem muzycznym pozorne sklepienie kolebkowe, w kruchcie beczkowe. Elewacje zwieńczone gzymsem z szerokim fryzem wycinanym z desek. Wieża konstrukcji słupowej, z czworoboczną latarnią nakrytą ostrosłupowym hełmem. Okna zamknięte półkoliście, w ozdobnych obramieniach górą gwiaździstych, w szczytach nawy koliste w gwiaździstych obramieniach, w wieży prostokątne. Dachy dwuspadowe, kryte blachą, na skrzyżowaniu pozorna ośmioboczna kopuła z wysoką ślepą latarnią na planie kwadratu o ściętych narożach, zwieńczoną cebulastym hełmem z krzyżem na kuli.

Ołtarze po1919, zapewne z użyciem elementów barokowych, I poł. XVIII w.: główny z kolumienkami kompozytowymi, ujęty w akantowe uszy z taśmą, w zwieńczeniu przerwany trójkątny naczółek i akantowy kartusz z Okiem Opatrzności, z obrazem Trójca Św., poł. XIX w.; dwa boczne w formie rozbudowanych ram z wici akantu i winnej latorośli, zwieńczonych koronami, w polach głównych oleodruki po1918: w lewym grupa Ukrzyżowanie, w prawym N. P. Maria Niepokalanie Poczęta, w zwieńczeniach obrazy z II poł. XVIII w., pounickie: w lewym św. Józef z Dzieciątkiem, malowany na desce, w prawym św. Piotr. Ambona, po 1918, na kanelowanym trzonie. Fisharmonia, między 1895-1919, kanadyjskiej firmy Thomas Organ & Piano Co. z Woodstock w Ontario. Feretron neobarokowy, pocz. XX w., z obrazami św. Antoni i Matka Boska Ostrobramska w metalowej sukience. Obrazy: Chrystus u słupa, I ćw. XVII w.; wotywny, 1704, tempera na desce, z przedstawieniem Chrystusa Ukrzyżowanego adorowanego przez cztery klęczące postacie męskie, u dołu ryty i napuszczony farbą napis dot. Trochima Zachora, fundatora cerkwi. Krucyfiksy: barokowy, I poł. XVII w.; koniec XIX w., na tęczy. Monstrancja eklektyczna, ok. 1918, plater. Kielichy neogotyckie, po 1918, plater: warszawskiej wytwórni Adama Nagalskiego, z napisem dotyczącym ofiarowania przez wieś Kąty, z koszyczkiem, stopą i nodusem dekorowanymi laurowymi liśćmi; warszawskiej firmy Teodor Werner i Ska, z koszyczkiem maswerkowym, nodusem w kształcie spłaszczonej kuli z kaboszonami,  na stopie sześciobocznej medaliony z popiersiami Chrystusa, Marii i św. Józefa. Puszki po 1918, plater: warszawskiej firmy Norblin i Ska, z ornamentem okuciowym na trzonie; warszawskiej wytwórni Adama Nagalskiego, gładka. Krzyż ołtarzowy, barokowy, XVIII w., cynowy, o trójlistnych zakończeniach ramion, na trójbocznej wycinanej wolutowo podstawie na kulach. Sześć lichtarzy, barokowe, XVIII w., cynowe, na trójbocznej stopie na kulach, z trzonami tralkowymi. Sarkofag, XIX/XX w., obecnie mensa.

        Na cmentarzu kościelnym nagrobek gen. Iwana Nikołajewicza Jazykowa-Poleszko (zm. 1906), krzyż z różowego granitu, na prostokątnym postumencie, otoczony secesyjną kutą balustradą. Przy drodze, naprzeciw kościoła kapliczka przydrożna z końca XVIII w. lub I poł. XIX w. Murowana z cegły, otynkowana. Na planie kwadratu, z trójkątnym szczytem, od frontu zamknięta półkoliście nisza. Daszek namiotowy, kryty dachówką.*

W sienkiewiczowskiej Trylogii to tu stacjonuje odział Kmicicowych Tatarów, podczas gdy sam Kmicic przebywa w Białej wśród litewskich wojsk Sapiehy. Na wieść o najeździe księcia Bogusława Radziwiłła na Podlasie Kmicic zostaje ze swym oddziałem wysłany w podjazd i opuszcza Pd. Podlasie.

 

Trasa IV

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006

 

W sieci

Rokitno

- strona gminy Rokitno