Woroniec

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

XV-wieczna wieś położona w pobliżu dużego kompleksu leśnego. W XV w. własność Jana Nasuty, następnie jako posag jego córki Anny własność Jerzego Ilinicza. 1567-79 do końca XVIII w. w rękach ks. Radziwiłłów, wchodząc w skład dóbr bialskich (wg. innych źródeł w XVII w. własność Witanowskiego, potem Radziwiłłów). Dwór 1790 własnością Władysława Nowickiego. Od 1836 Woroniec, podobnie jak pobliska Sycyna, należał do Józefa ks. Światopełk-Mirskiego. W rękach Światopełk-Mirskich do 1940 r., w latach 60-70-tych XIX wzniesiony dla nich nowy dwór proj. Władysława Adolfa Kozłowskiego, po 1945 użytkowany przez PGR, rozebrany w 1979.

        Zachowała się do dziś neoromańska kaplica, wzniesiona jako grobowa książąt Światopełk-Mirskich ok.1850 r. Kaplica fil. p.w. św. Rocha, rozbudowana w latach 70-tych XIX w. (przedłużony podest ze schodami) i latach 90-tych XX w. - dobudowa nawy (sic!). Obecnie filia parafii Swory. Położona na skraju lasu, na osi dawnego założenia dworskiego. Frontem zwrócona na północ. Murowana z cegły, otynkowana, z kryptą. Na planie ośmioboku, z prostokątną, niższą nawą od północy. Elewacje opięte na narożach prostymi szkarpami, zwieńczone belkowaniem z ząbkowanym fryzem i kroksztynami w partii fryzu. Wnętrze kaplicy kryte kopułą, w nawie stropem. Okna zamknięte półkoliście, w krypcie koliste, w nawie prostokątne. Od południa w przyziemiu prostokątne drzwi do krypty, sklepionej spłaszczoną kopułą. Dach namiotowy, ośmiopołaciowy, kryty blachą, zwieńczony żelaznym krzyżem, nad nawą dwuspadowy, kryty eternitem. Przy elewacji wschodniej nagrobek Czesława Światopełk-Mirskiego z żeliwnym krucyfiksem, otoczony żeliwnym ogrodzeniem z czterema betonowymi słupkami w narożach, na dwóch wyższych żeliwne płomieniste wazy. Nad nagrobkiem na kaplicy tablica z czarnego marmuru: "Książę Czesław Światopełk-Mirski ur. w Warszawie 19.I.1862 r., prawy syn ojczyzny, rolnik i przemysłowiec, szerzył kulturę i oświatę, sercem służył ludziom, otoczony szacunkiem i umiłowaniem zmarł w Worońcu w d. 4.IV.1920 r.".

        Pozostałości zespołu dworskiego - fragmenty parku romantycznego, poza tym oficyna - dawna kuchnia dworska (w pn.-zach. części parku), drewniana, na podmurówce ceglanej. Na planie prostokąta, parterowa, z mieszkalnym poddaszem. Elewacja szczytowa od południa trójosiowa, poprzedzona piętrowym gankiem, pomiędzy kondygnacjami wycinany ażurowy lambrekin. Elewacja dłuższa pięcioosiowa z wejściami na drugiej i czwartej osi. Dach dwuspadowy, kryty blachówką. Sienie obie niegdyś przelotowe, prawa przerobiona. Ochronka, obecnie szkoła podstawowa (przy alei dojazdowej). Drewniana, parterowa, z gankiem na osi. Folwark z ok. 1900 r., regularne założenie z dużym majdanem. Liczne zabudowania, murowane z cegły z użyciem kamienia polnego i kamienia polnego z uzupełnieniem cegły, m.in. spichlerz, obora, cielętnik.*

 

→ Trasa II

* informacje pochodzą m.in. z "Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce. Powiat Biała Podlaska" Tom VIII, Zeszyt 2, red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Instytut Sztuki PAN, 2006