Biskupi w Janowie

 

Strona główna
Podlasie
Turystyka aktywna
Miejscowości
Galerie
Dla turysty...
Linki

 

 

Poniżej lista biskupów, którzy mieli siedzibę (jedną z siedzib) Janowie

Ze względu na pewne rozbieżności w źródłach, czasem podawane (w nawiasach) dwa (lub nawet więcej...) przedziały  czasowe urzędowania i pojawiają się trudności z dokładnym ustaleniem listy (jaśniejszym kolorem - daty mniej prawdopodobne)

Mały słownik:

- prekonizacja - uroczyste ogłoszenie przez papieża nominacji nowego biskupa. Od tego momentu aż do kanonicznego objęcia diecezji dana osoba duchowna pozostaje biskupem-nominatem.

- sufragan - potoczne określenie biskupa pomocniczego, pomagającego ordynariuszowi (biskupowi diecezjalnemu) w zarządzie diecezją jako wikariusz generalny lub biskupi

- biskup tytularny - biskup mający tytuł dawnej, już nieistniejącej diecezji; tytuł nadawany jest przez papieża głównie wybranym biskupom pomocniczym ordynariuszy

- biskup koadiutor - biskup prawnie ustanowiony przez papieża, który po śmierci lub awansie biskupa diecezjalnego posiada po nim prawo następstwa na urzędzie biskupa diecezji

       W 1375 zostało utworzone biskupstwo katolickie we Włodzimierzu Wołyńskim, w którym znalazło się także Południowe Podlasie. Obszar ten, zasiedlany przez szlachtę mazowiecką, stał się podporą istnienia diecezji działającej na terenie zdominowanym przez ludność prawosławną. W 1404 papież Bonifacy IX (z inicjatywy wielkiego księcia litewskiego Witolda) dokonał podziału diecezji na dwie części - diecezję łucką po stronie polskiej i diecezję włodzimierską po stronie litewskiej. Spór między Polską a Litwą o te dwie diecezje rozstrzygnięto poprzez połączenie ich 19 grudnia 1425. Odtąd funkcjonowała diecezja łucka ze stolicą w Łucku (w ramach metropolii lwowskiej), w granicach której znalazł się obszar Pd. Podlasia, podzielony następnie na dwa archidiakonaty: łucki, obejmujący Wołyń oraz brzeski, rozciągający się na Podlasie, z siedzibą w Janowie Podlaskim (własność i siedziba biskupów łuckich od 1423). W latach 20-tych XVII w. biskupi łuccy przyjęli tytuł łuckich i brzeskich, choć oficjalnie nazwa ta nie została zatwierdzona. W 1589 bp Bernard Maciejowski dokonał podziału diecezji łuckiej na dekanaty - jej podlaska część składała się z siedmiu dekanatów. Pd. Podlasie znalazło się w rozległym dekanacie janowskim, w którego skład w 1604 wchodziło 15 parafii, z czego 9 w granicach dzisiejszego powiatu bialskiego (Biała, Horbów, Huszcza, Janów, Kodeń, Łomazy, Malowa Góra, Międzyrzec, Rossosz). W 1782 z liczącego wówczas już 22 parafie dekanatu janowskiego wydzielono dekanat międzyrzecki, który objął m.in. parafie Międzyrzec, Łomazy, Rossosz, Sławatycze i Wisznice.

Biskupi diecezji włodzimierskiej

  1. Izydor (1375-80)

  2. Rugan (1380-1400)

  3. Grzegorz z Buczkowa (1400-ok. 1424)

  4. Andrzej Spławski (1425-?)

Biskupi diecezji łuckiej:

  1. Świętosław (1404-po 1409)

  2. Andrzej (Jędrzej?) Spławski vel Andrzej z Płońska (1425/co najmniej 1423?-?) - zm. ok. 1459; prekonizowany 21 grudnia 1425, na podstawie decyzji papieskiej przeniósł siedzibę diecezji włodzimierskiej do Łucka; w 1423 (?) otrzymał wieś Porchów (dziś Janów)

  3. Wacław Raczkowicz (1459-60/62)

Biskupi łuccy urzędujący w Janowie (1465-1796)

  1. Jan II Łosowicz (1463-67/68/ 1465-68)

  2. Marcin Kreszowski (Kreczowicz? Krzeszowski?) (1468-70?/ 1470-71)

  3. Stanisław Stawski (1473/83-ok.1488)

  4. Jan Andruszewicz Pudełko (1488/93-99)

  5. Wojciech Radziwiłł herbu Trąby (Albert, Albrycht?) (1500-17/ 1500-07/ 1502-07) - ur. ok. 1476 - zm. 1519; poza tym biskup wileński 1507-1519

  6. Paweł Algimunt ks. Holszański herbu Hippocentaurus (1507-35/36) - zm. 1555;  poza tym od 1536 biskup wileński, książę litewski

  7. Jerzy Chwalczewski (Falszewski?)  (1535-47/ 1536-49/ 1536-47) - zm. 1549; zbudował m.in. katedrę w Łucku oraz pałac biskupi w Torczynie

  8. Walerian Protasewicz (Protosowicz? Protaszewicz-Szuszkowski? (1547-55/ 1548-56) - ur. ok. 1505 - zm. 1579; poza tym biskup wileński 1556-79, 1544 pisarz wielki litewski; jego portret na obrazie Jana Matejki "Unia Lubelska"

  9. Jan III Andruszewicz herbu Doliwa (1563-79/ 1555-67/ 1557-1565) - zm. ok. 1567; poza tym biskup kijowski od 1545

  10. Wiktoryn (Wiktor?) Wierzbicki herbu Radwan (1579/67-88/ 1566-87) - zm. 1588; poza tym biskup żmudzki 1565-67; biskup łucki 22 sierpnia 1567

  11. Bernard Maciejowski herbu Ciołek (1590/87/88-1600) - ur. 1548 - zm. 1608; nominacja na biskupa łuckiego 8 czerwca 1587, sakra 24 stycznia 1588; poza tym biskup krakowski 1600-05, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski w latach 1606-08, od 1603 kardynał

  12. Stanisław Gomoliński (Gomuliński?) (1600-04/ 1601-06) herbu Jelita - zm. 1604; poza tym biskup kamieniecki 1589-91 i chełmski 1591-1600; ufundował klasztor dominikanów w Janowie

  13. Marcin (Maciej?) Szyszkowski herbu Ostoja (1604-07/ 1605-06) - ur. 1554 - zm. 1630; poza tym biskup płocki 1607-16 i krakowski 1616-30; 14 listopada 1603 biskup-koadiutor przy biskupie Gomolińskim (ze stolicą tytularną Christopolis), po śmierci którego przejął diecezję łucką

  14. Paweł Wołłowicz (tylko 1607)

  15. Paweł Wołucki (1608-15/16) - ur. 1560 - zm. 1622; poza tym biskup kamieniecki 1594-1607 i włocławski 1616-22; biskup łucki od 30 lipca 1607

  16. Henryk Firlej herbu Lewart (1616-17/18) - ur. 1574 - zm. 1626; poza tym biskup płocki 1617-24 i prymas Polski i Litwy 1624-26, od 1605 referendarz wielki koronny, 1613-1618 podkanclerzy koronny

  17. Andrzej Lipski herbu Grabie (1618-22/ 1617-23/ 1617-22) - ur. 1572 - zm. 1631; poza tym biskup włocławski 1623-30, krakowski 1630-31, podkanclerzy koronny od 1618, kanclerz wielki koronny w latach 1620-23; biskup łucki 20 lutego 1617

  18. Stanisław Łubieński herbu Pomian (1624-27) - ur. 1573 - zm. 1640; poza tym biskup płocki 1627-40, w 1626 podkanclerzy koronny

  19. Achacy (Achacjusz) Grochowski herbu Junosza (1627-33) - zm. 1633; poza tym biskup przemyski 1624-27; pierwszym ordynariusz posługujący się tytułem "biskupa łuckiego i brzeskiego"

  20. Bogusław Radoszewski (1633/34-38) - ur. ok. 1577 - zm. 1638 w Janowie; poza tym biskup kijowski 1619-1633; biskup łucki od 6 czerwca 1633

  21. Andrzej Gembicki (Gębicki?) (1638-54/55) - zm. w 1654 w Janowie; w 1628 prekonizowany na biskupa tytularnego Teodozji, został sufraganem prymasa Jana Wężyka i koadiutorem biskupa łuckiego Bogusława Radoszewskiego (po którego śmierci został biskupem łuckim)

  22. Jan IV Zamoyski herbu Jelita (tylko 1655 lub tylko 1654/ 1654-55) - zm. 1655; poza tym biskup bakowski 1631-1649 i przemyski 1649-54

  23. Jan V Stefan Wydżga herbu Jastrzębiec (1655-59) - ur. ok. 1610 - zm. 1685; poza tym biskup warmiński 1659-79, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski 1679-1685, 1675 podkanclerzy, 1677 kanclerz wielki koronny

  24. Mikołaj Prażmowski herbu Belina (1659-66) - ur. 1617 - zm. 1673; poza tym biskup warmiński od 1664 (?), arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski 1666-73, interreks 1668-1669, podkanclerzy koronny 1658, 1658-1666 kanclerz wielki koronny

  25. Tomasz Leżeński herbu Nałęcz (1666/67-75) - ur. 1603 - zm. 1675; poza tym biskup (pomocniczy?) chełmski 1658-67; urzędował w Janowie

  26. Stanisław Dąmbski herbu Godziemba (1675-80/ 1675-82/ 1676-82) - ur. ok. 1638 - zm. 1700; poza tym biskup chełmski 1673-76, płocki 1682-91, kujawski 1691(1692)-1700 i krakowski w 1700; dokonał koronacji Augusta II na Wawelu w 1697

  27. Stanisław Jan Witwicki (1680-88/ 1682-88/ 1682-87) - ur. ok. 1630 - zm. 1698; poza tym biskup kijowski od 1679 i poznański 1688-98; biskup łucki od 25 maja 1682, w 1685 roku założył Seminarium Duchowne w Janowie

  28. Bogusław Leszczyński herbu Wieniawa (1688-91) - ur. ok. 1645 - zm. 1691; poza tym nominat płocki w 1691

  29. Franciszek Michał Prażmowski herbu Belina (1691/96-1701) - zm. w 1701; młodszy brat prymasa Prażmowskiego

  30. Aleksander Wyhowski (1701/03-14) - ur. 1649 - zm. 1714; ukarany klątwą przez papieża (?); rozpoczął w 1717 budowę kolegiaty w Janowie

  31. Joachim Przebendowski (Prebendowski?) (1714/15/16-21) - ur. 1675 - zm. 21 maja 1721 Janowie; prekonizowany przez papieża Klemensa XI 5 października 1716

  32. Stefan Bogusław Rupniewski (1721/22-31) - ur. 1671 - zm. 1731; poza tym prekonizowany przez papieża Papież Klemens XI na biskupa tytularnego Lycopolis i biskupa pomocniczego lwowskiego, następnie biskup (?) pomocniczy kamieniecki (przed objęciem biskupstwa łuckiego); w 1723 konsekrował katedrę w Drohiczynie, odbudował zniszczoną przez pożar katedrę, którą też konsekrował w 1726 i ukończył budowę kolegiaty Trójcy w Janowie Podlaskim, którą konsekrował 30.XI.1735 (?); w 1726 przeprowadził synod diecezjalny, czego owocem był podział diecezji łuckiej na 2 archidiakonaty (łucki i brzeski); 26 września 1727 przekazał paulinom jasnogórskim sanktuarium w Leśnej, dokonał koronacji obrazu maryjnego w Kodniu

  33. Jan VI Aleksander Lipski herbu Grabie (1731-36/ 1731-34/ tylko 1732) - ur. 1690 - zm. 1746; poza tym biskup krakowski 1732-46; w 1734 koronował Augusta III (dzięki którego protekcji otrzymał w 1737 godność kardynalską, jednak nie otrzymał kapelusza kardynalskiego ani kościoła tytularnego)

  34. Andrzej Stanisław Załuski herbu Junosza (1736-39) - ur. 1695 - zm. 1758; poza tym biskup płocki 1723-36, chełmiński 1739-46 i krakowski 1746-58 (po śmierci biskupa Jana Lipskiego), 1735-46 kanclerz wielki koronny, twórca "Biblioteki Załuskich", z diecezją łucką związany tylko przejściowo (nominowany 19 listopada 1736)

  35. Franciszek Antoni Kobielski herbu Poraj (1739-55) - ur. 1679 - zm. 1755; poza tym 1725 sufragan kujawski (biskup tytularny Antaeopolis), 1736 prekonizowany na biskupstwo kamienieckie;  zmarł i pochowany w Janowie

  36. Antoni Erazm Wołłowicz herbu Bogoria (1755-69/70) - ur. 1711 - zm. 1770 (w Warszawie); w 1754 został koadiutorem na biskupstwie łuckim, 12 maja następnego roku papież Benedykt XIV prekonizował go na ordynariusza łuckiego; 8 września 1758 dokonał poświęcenia sanktuarium Leśnej Podlaskiej; pochowany w Janowie

  37. Feliks Paweł Turski herbu Rogala (1769-90/ 1770-90/ 1771-88) - ur. 1729 - zm. 1800; poza tym biskup chełmski 1765-71 i krakowski 1788-1800; odbierał od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przysięgę na wierność Konstytucji 3 Maja; od 1773 proboszcz międzyrzecki, przed plebanią w Międzyrzecu posadził dąb upamiętniający uchwalenie Konstytucji 3 maja

  38. Adam Stanisław Naruszewicz herbu Wadwicz (1788/90-96) - ur. 1733 – zm. 8 lipca 1796 w Janowie; poza tym od 1775 biskup koadiutor smoleński (ze stolicą tytularną Emaus), biskup smoleński 1788-90, poeta, historyk, polityk, sekretarz Rady Nieustającej w latach 1781-86; pochowany w Janowie

Byli biskupi łuccy nieraz osiągali najwyższe godności duchowne w Polsce. Pięciu prymasów Polski sprawowało wcześniej godność biskupów łuckich: Bernard Maciejowski (1606-08), Henryk Firlej (1624-26), Jan VI Lipski (odrzucił proponowany mu przez papieża Klemensa XII tytuł arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski), Mikołaj Prażmowski (1666-73) i Jan Stefan Wydżga (1679-85)

Poza tym, spośród łuckich biskupów pomocniczych (sufraganów) warto wspomnieć o Ludwiku Riaucour (także Riaucourt, Ryjokur, Riokur). Ur. 1700 - zm. 1777; dzięki protekcji Radziwiłłów (powiązanych z rodziną Riaucourów licznymi interesami) mianowany proboszczem w Białej. Doradzał m.in. biskupowi Andrzejowi Stanisławowi Załuskiemu (kanclerzowi wielkiemu koronnemu), blisko współpracował z chorążym litewskim Hieronimem Florianem Radziwiłłem. Dzięki protekcji biskupa łuckiego Franciszka Kobielskiego otrzymał około 1746 godność oficjała brzeskiego litewskiego. Od 1749 łączył probostwo w Białej (przy dworze Hieronima Radziwiłła) z godnością biskupa pomocniczego łuckiego; sakrę (ze stolicą tytularną Ptolemais) otrzymał mu 1 czerwca 1749 w kościele Św. Krzyża w Warszawie. Był także kanonikiem łuckim a ponadto protektorem Akademii Bialskiej. W 1764 otrzymał indygenat (wspólnie z bratem) na sejmie koronacyjnym Stanisława Augusta Poniatowskiego.

       1795 - zniesienie diecezji łuckiej przez carycę Katarzynę II, w 1798 papież Piusa VI złączył diecezję łucką z diecezją żytomierską, tworząc diecezję łucko-żytomierską, podległą metropolii mohylowskiej.

      Pierwszym biskupem nowej diecezji był bp Kasper Cieciszowski (1798-1827). W 1925 diecezja rozdzielona na diecezję łucką - po stronie polskiej - i żytomierską, po stronie sowieckiej. Ostatni przedwojenny ordynariusz łucki, bp. Adolf Piotr Szelążek, zmarł w 1950 w Polsce (wcześniej aresztowany 1945 przez NKWD i 1946 deportowany do Polski). W 1991 wznowiono działalności metropolii lwowskiej (w obrębie archidiecezji lwowskiej obszar diecezji łuckiej). 18 maja 1996 odnowiono diecezję łucką - najpierw administratorem a 25 marca 1998  pierwszym ordynariuszem nowej diecezji został mianowany Marcjan Trofimiak

PS: Zamieszczone bezpośrednio powyżej informacje nie mają oczywiście bezpośredniego związku z historią Janowa. Umieściłem jednak je tutaj jako ważne moim zdaniem uzupełnienie, pokazujące dalsze losy diecezji przez tak długie lata związanej przecież z Janowem.

 

       W 1805 Pd. Podlasie znalazło się w powołanej wówczas diecezji lubelskiej (której biskupem w latach 1805-24 był Wojciech Skarszewski herbu Leszczyc), zaś w latach 1818-67 znajdowało się w diecezji podlaskiej z siedzibą w Janowie Podlaskim (wydzielonej z diecezji łuckiej). Diecezja Podlaska erygowana została bullą Piusa VII "Ex imposita Nobis" 30.VI.1818. Na szczególny charakter jej historii wpływała "kwestia unicka" i fakt, że rząd carski traktował ją jako teren eksperymentów swej polityki wobec Kościoła w Królestwie Polskim. Dzieje tej diecezji podzielić można na trzy główne okresy, wyznaczone przez daty urzędowania trzech kolejnych biskupów.


Biskupi diecezji podlaskiej (janowskiej) (1818-1867/1889)

(patrz też historia diecezji na stronach www Diecezji Siedleckiej, skąd m.in. pochodzą fragmenty wykorzystane w tekście o biskupach rezydujących w Janowie)

1. Feliks Łukasz in Levino Lewiński (1818-1825) - pierwszy biskup podlaski, prekonizowany przez papieża Piusa VII dnia 30 marca 1819 (wcześniej sufragan włocławski)

Początkowo powierzył administrację diecezji ks. Adamowi Kukielowi, proboszczowi parafii św. Mikołaja w Międzyrzecu, a dopiero 8.IX.1819 odbył ingres do katedry janowskiej obejmując osobiście urzędowanie. Na wstępie rozpoczął starania u rządu carskiego o zwrot zamku dawnych biskupów łuckich, a gdy te nie przyniosły skutku, kupił w 1821 majątek Zakrze koło Łosic, gdzie zamieszkał, a do Janowa dojeżdżał w święta i dla załatwienia ważniejszych spraw. Lewiński podzielił diecezję na 11 dekanatów: bialski, garwoliński, janowski, łaskarzewski, łukowski, międzyrzecki, parczewski, siedlecki, stężycki i węgrowski.

Zgodnie z zarządzeniem bulli "Ex imposita Nobis" mianował 12 członków kapituły katedralnej janowskiej, co natrafiło na trudności ze strony rządu rosyjskiego; utworzył dwa oficjałaty w Międzyrzecu i Węgrowie oraz przyjął pod swoją władzę znajdujące się na terenie nowej diecezji dwa seminaria duchowne: w Janowie i Węgrowie. Zmarł w
5 kwietnia 1825 w Święte w diecezji kujawskiej, pochowany w grobach katedry włocławskiej.


2. Jan Marceli de Gutkowo Gutkowski (1826-1842)  - drugi biskup podlaski, przedtem dominikanin, kapelan wojsk napoleońskich i naczelny kapelan wojsk polskich Królestwa Kongresowego. Protegowany na biskupstwo przez w. księcia Konstantego, wbrew dotychczasowej opinii szybko stał się stanowczym przeciwnikiem władz carskich. Sakrę biskupią otrzymał 1.X.1826.

Biskup Gutkowski był nie tylko sprawnym administratorem diecezji ale i postacią aktywnie komentującą bolączki kraju (m.in. w listach pasterskich), urastając do rangi symbolu opozycji; osobą, której niepokorna postawa budziła gniew Rosjan. Władze rosyjskie domagały się u papieża usunięcia biskupa z diecezji, jednak Stolica  Apostolska nie chciała się na to zgodzić a Gutkowskiego tylko upominała, by był ostrożniejszy w swych relacjach z rządem. W końcu car Mikołaj I wydał rozkaz usunięcia Gutkowskiego z Janowa a biskup został w nocy z 28 na 29 kwietnia 1840 aresztowany i wywieziony do Ozieran w guberni mohylowskiej. Rząd carski powiadomił o tym fakcie Stolicę Apostolską dopiero 17 maja.

W odpowiedzi na to kardynał sekretarz stanu dwukrotnie złożył protest. Po długich rokowaniach Rzymu z rządem rosyjskim papież Grzegorz XVI wystosował do Gutkowskiego breve, w którym, biorąc pod uwagę dobro Kościoła, zachęcał go aby się zrzekł biskupstwa podlaskiego. Gutkowski dostosował się do rady papieża i 19.V.1842 zrzekł się dobrowolnie biskupstwa janowskiego. Skutkiem tego zwolniony z wygnania wyjechał w 1843 do Lwowa, a w 1856 r. został tytularnym arcybiskupem marcjanopolitańskim. Zmarł we Lwowie 3.X.1863 i tam został pogrzebany (na cmentarzu Łyczakowskim).

Po usunięciu w 1840 bpa Jana Gutkowskiego i siedemnastoletnim braku hierarchy dla kościoła nastąpił szczególnie ciężki okres. Do czasu nominacji nowego biskupa podlaskiego rządy diecezją przejściowo sprawowali:

2a. ks. Bartłomiej Radziszewski (wikariusz, 1842-1855) - kanonik Kapituły Janowskiej, do 19.V.1855

2b. Józef Twarowski (wikariusz, 1855-1856) - również kanonik tejże kapituły, regens (przełożony) seminarium duchownego, pochowany w podziemiach Kolegiaty

3. o. Piotr Paweł Beniamin Szymański (1856-1867) - dotychczasowy prowincjał polskiej prowincji i komisarz generalny kapucynów. Prekonizowany 18.IX.1856, konsekrowany 1.II.1857 w Warszawie, ingres do katedry janowskiej odbył 7.VI.1857.

Zajmował się zarówno odnową podstaw materialnych diecezji (m.in. gruntowny remont katedry janowskiej) jak i duchowych. W 1859 sprowadził do Janowa relikwie św. Wiktora Męczennika, których translokacja z Warszawy stała się wielką manifestacją religijną i patriotyczną, o szczególnym znaczeniu także dla unickiej ludności Podlasia. Po powstaniu styczniowym kościół objęły surowe represje. W 1864 kasacie uległy wszystkie klasztory katolickie oraz unicki klasztor bazyliański w Białej. W latach 1864-67 na terenie diecezji podlaskiej zniesiono 20 parafii.


W 1867 diecezja została skasowana przez cara Aleksandra II . Po kasacji biskup Szymański został wywieziony z Janowa do Łomży i umieszczony w klasztorze kapucynów, gdzie zmarł 15 stycznia 1868. Biskup Szymański oddał zarząd skasowanej przez władze carskie diecezji ówczesnemu wikariuszowi kapitulnemu diecezji lubelskiej, ks. prałatowi Kazimierzowi Sosnowskiemu. Późniejsi biskupi i administratorzy lubelscy, powołując się na brak kapituły katedralnej podlaskiej, która mogłaby wybrać wikariusza kapitulnego, zwracali się do metropolity warszawskiego i od niego każdorazowo otrzymywali nominacje na administratorów diecezji podlaskiej. W tym czasie osierocona diecezja podlaska przeżywała ciężkie chwile. Zlikwidowano janowskie seminarium duchowne, wywieziono resztę zakonnic, a ostrze prześladowania skierowano szczególnie przeciwko unii. Rząd rosyjski zabierał na rzecz prawosławia nie tylko cerkwie unickie, ale także zagarnął 17 kościołów łacińskich; w 1875 zabrano kościół Paulinów w Leśnej, gdzie znajdował się cudowny obraz Matki Bożej; zabrano też kościół w Kodniu zezwalając na wywiezienie cudownego obrazu Matki Boskiej na Jasną Górę.

 

Dopiero 30 grudnia 1889 papież Leon XIII zniósł diecezję podlaską i przyłączył do lubelskiej, w której pozostawała do 1918 (administrację nad terytorium diecezji podlaskiej, jak wspomniano, już od 1868 sprawowali biskupi lubelscy, w 1889 dokonano przyłączenia kanonicznego). W 1918 nastąpiło przywrócenie diecezji podlaskiej (choć ostatecznie jej stolicą zostały w 1824 Siedlce). Diecezję podlaską wskrzesił papież Benedykt XV bullą z dnia 24.IX.1918, a na jej biskupa wyznaczył ks. Henryka Przeździeckiego.
 

Biskupi siedleccy (od 1918, do 1923 janowscy)

1. Henryk Ignacy Przeździecki (1918-1939) - konsekrowany 17.XI.1918 w Warszawie, objął rządy diecezją 30.XI.1918 a ingres do katedry janowskiej odbył 5.I.1919 Mianował konsulatorów diecezjalnych, pierwszych członków kapituły, zorganizował kurię i sąd biskupi.


Już na początku zaistniały trudności lokalowe. Władze państwowe zajmowały dawne gmachy diecezjalne w Janowie. Dzięki staraniom popartym przez ówczesnego nuncjusza apostolskiego, Achillesa Rattiego, część gmachów wróciła do dyspozycji biskupa. Po remoncie urządzono kurię, a 8. X.1919 otwarto uroczyście seminarium duchowne w Janowie. Jednak organizacja diecezji wymagała jeszcze długiej pracy - problemem były zniszczenia wojenne oraz konieczność budowy i remontów (oraz "odzyskiwania"...) świątyń. W ciągu niespełna pięciu lat powstało w diecezji 66 nowych parafii i przybyło 106 kościołów. W1923 diecezja dzieliła się na 18 dekanatów,181 parafii, miała 262 kapłanów i ok. 640 tysięcy wiernych. Natomiast w dniach 28-30 VIII.1923 w Janowie obył się synod diecezjalny; ułożono 266 statutów, w których zostało zamknięte całe życie religijne i prawne diecezji.

Położenie miasta biskupiego na krańcu diecezji i warunki komunikacyjne z Janowem przemawiały za tym, aby przenieść stolicę biskupią do Siedlec... Papież Pius XI bullą "Pro recto et utili" z dnia 25.I.1924 przeniósł stolicę biskupią z Janowa do Siedlec, wynosząc kościół parafialny w Siedlcach do godności katedry. W Konstytucji apostolskiej "Vixdum Poloniae unitas" z 28.X.1925 nadającej nowe granice terytorialne diecezjom w Polsce diecezja janowska czyli podlaska otrzymała nową nazwę - siedlecka czyli podlaska. Seminarium duchowne zaś pozostało w Janowie aż do drugiej wojny światowej. Biskup Przeździecki zmarł 9 maja 1939 roku podczas wizytacji w Ortelu Królewskim.